Syndroom.info

Sjögren

1. Overzicht syndroom van Sjögren

Het syndroom van Sjögren is een syndroom waarbij klieren chronisch ontstoken zijn, met name de traan- en speekselklieren. Dit heeft droge ogen en een droge mond tot gevolg. Het syndroom van Sjögren is een zogenaamde auto-immuunziekte. Witte bloedcellen en antilichamen vallen de lichaamseigen klieren aan en beschadigen deze. Het syndroom van Sjögren is een reumatische aandoening.




Soms gaat het syndroom gepaard met andere reumatische aandoeningen.

Sjögren kan dan een bijeffect van een andere aandoening zijn. We spreken dan van secundaire Sjögren. Wanneer alleen het syndroom van Sjögren aanwezig is, noemen we het ook wel primaire Sjögren. Op deze website wordt vooral primaire Sjögren besproken. Met name vrouwen boven de 40 jaar oud worden getroffen door het syndroom van Sjögren.

1.1 SYNDROOM VAN SJÖGREN OORZAAK

Bij het syndroom van Sjögren wordt de schade aan de klieren veroorzaakt door invasieve witte bloedcellen en antilichamen. Op de afbeelding hierboven is een witte bloedcel te zien. Waarom deze witte bloedcellen zich keren tegen het eigen klierweefsel is nog altijd onduidelijk.

Karakteristieke symptomen van Sjögren zijn een droge mond en droge ogen.

Er zijn aanwijzingen dat meerdere factoren bijdragen aan het syndroom. Onder andere genetische, hormonale en omgevingsfactoren lijken een rol te spelen bij Sjögren. Lees hier meer over bij Sjögren oorzaak.




1.2 SYNDROOM VAN SJÖGREN SYMPTOMEN

De meest prominente en karakteristieke symptomen van Sjögren zijn een droge mond en droge ogen. De reden hiervoor is dat met name de speeksel- en traanklieren worden vernietigd door de eigen witte bloedcellen.

Ook andere klieren worden aangetast, zij het een stuk minder. Bekijk een overzicht en uitleg van alle symptomen bij het kopje Sjögren symptomen.

1.3 SYNDROOM VAN SJÖGREN DIAGNOSE

Het stellen van de diagnose voor Sjögren neemt vaak enige tijd in beslag. Het syndroom van Sjögren kan verward worden met andere aandoeningen. Daarnaast wordt een droge mond in combinatie met droge ogen soms in eerste instantie toegeschreven aan ouderdom. De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek, een analyse van de klachten en weefselonderzoek van de speekselklier.

Ook bloedonderzoek kan bijdragen aan de diagnose. Lees hier verder over bij Sjögren diagnose.

1.4 SYNDROOM VAN SJÖGREN BEHANDELING

Op dit moment bestaat er geen behandeling die het syndroom van Sjögren kan genezen. Behandeling is met name ondersteunend en symptoombestrijdend.

Zo kunnen oogdruppels het oog vochtig houden en kunnen er medicijnen worden genomen die de ontsteking tegengaan en de speekselproductie doen toenemen. Lees verder bij het kopje Sjögren behandeling.

oog sjogren syndroom

Bij het syndroom van Sjögren zijn de traanklieren aangetast.

 

2. Oorzaak syndroom van Sjögren

Het syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte. Witte bloedcellen vallen lichaamseigen weefsels aan. Bij Sjögren moeten met name de speeksel- en traanklieren het ontgelden. Wat deze auto-immuunreactie veroorzaakt, is nog niet duidelijk. Hoewel er vermoedens bestaan rond de oorzaak, is er nog veel onderzoek nodig om de precieze oorzaak te achterhalen.

Er zijn aanwijzingen dat genetische factoren een rol spelen bij Sjögren. Verder lijken ook hormonale factoren en omgevingsfactoren een zekere rol te spelen bij Sjögren.

2.1 VERSCHILLENDE FACTOREN EN SJÖGREN

Hoewel er nog veel onduidelijk is rond de oorzaak van Sjögren, wijst alles erop dat meerdere factoren een rol spelen bij het ontstaan van het syndroom. Met name genetisch factoren lijken een rol te spelen. In een familie waarin Sjögren voorkomt, komen vaak ook andere auto-immuunziektes voor.

Bepaalde viruseiwitten lijken auto-immuunreacties te kunnen veroorzaken.

Ook hormonale factoren lijken een rol te spelen bij de oorzaak van Sjögren. Oestrogenen, de vrouwelijke hormonen, spelen een rol in de regulatie het immuunsysteem. Van mannelijke hormonen wordt gedacht dat deze auto-immuunreacties tegengaan. dit is in lijn met het feit dat meer vrouwen Sjögren hebben dan mannen.

Verder lijken ook omgevingsfactoren een bepaalde rol te spelen bij het syndroom. Bepaalde viruseiwitten lijken auto-immuunreacties te kunnen veroorzaken.

2.2 VERDER ONDERZOEK OORZAAK SJÖGREN

Hoewel er veel vermoedens bestaan, moet er ook nog veel bewezen worden. Het onderzoek naar de oorzaak van Sjögren verloopt moeizaam, juist omdat de oorzaak bij meerdere factoren lijkt te liggen. Dit maakt het lastig om individuele factoren te vinden en te onderzoeken. De relatie tussen een individuele factor en het syndroom is vaak te zwak om met zekerheid te kunnen zeggen dat de factor direct te maken heeft met Sjögren.

3. Symptomen syndroom van Sjögren

Het syndroom van Sjögren gaat gepaard met veel symptomen. Hiervan zijn een droge mond en droge ogen het meest prominent. Ook heeft de meerderheid van de patiënten last van (ernstige) vermoeidheid. Naast deze drie veelvoorkomende symptomen, zijn er nog enkele symptomen die in mindere mate optreden bij Sjögren.

3.1 DROGE MOND, DROGE OGEN EN VERMOEIDHEID

Vrijwel iedereen met Sjögren heeft last van een droge mond, droge ogen en vermoeidheid. De droge mond en droge ogen worden veroorzaakt door een ernstige aantasting van de speeksel- en traanklieren. Als gevolg van de droge mond kan praten, slikken en eten lastig zijn. De lippen worden daarnaast sneller droog en kunnen sneller openspringen. Ook kunnen er gebitsproblemen ontstaan. Droge ogen zijn pijnlijk en raken sneller beschadigd door bijvoorbeeld stofdeeltjes. De ogen zijn gevoeliger voor zonlicht en wind.

Hoewel met name de traan- en speekselklieren worden aangetast bij Sjögren, zijn meestal ook andere klieren beschadigd.

Een groot deel van de patiënten met Sjögren heeft ook last van (ernstige) vermoeidheid en een algeheel ziek gevoel. Op dit moment is nog niet duidelijk waarom het syndroom vermoeidheid veroorzaakt.

3.2 ANDERE SYMPTOMEN SYNDROOM VAN SJÖGREN

Hoewel met name de traan- en speekselklieren worden aangetast bij Sjögren, zijn meestal ookandere klieren beschadigd. Dit kan onder meer leiden tot een droge huid en droge vagina. Het syndroom tast soms ook de gewrichten aan. Deze kunnen pijnlijk zijn of zelfs ontstoken raken.

Het blijft soms niet bij gewrichten en klieren. Want:

Verschillende organen kan in meer of mindere mate aangetast zijn bij Sjögren. De gevolgen van een slechte speekselproductie werken door naar de slokdarm en maag. Brandend maagzuur of kramp is niet ongebruikelijk bij Sjögren. Een droge vagina kan leiden tot urineweginfecties. Soms worden ook de zenuwen aangetast. Dit kan leiden tot tintelingen of een doof gevoel. Dit is met name voelbaar in de voeten en handen.

4. Syndroom van Sjögren diagnose

De diagnose voor het syndroom van Sjögren wordt gesteld op basis van het vaststellen van klachten, lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek. Met behulp van deze onderzoeken kan de arts concluderen dat er wel of niet sprake is van Sjögren.

Er zijn meer belangrijke aspecten bij de diagnose:

Een belangrijk onderdeel van de diagnose is het uitsluiten van andere aandoeningen. De symptomen die voorkomen bij Sjögren komen namelijk ook bij andere aandoeningen voor.

4.1 VERMOEDENS EN VERDER ONDERZOEK – SJÖGREN DIAGNOSE

Het syndroom openbaart zich meestal in eerste instantie in de vorm van droge ogen, een droge mond en vermoeidheid. Dit kan het vermoeden doen rijzen dat er sprake is van Sjögren, maar dit kan nog niet met zekerheid gezegd worden. Deze klachten kunnen namelijk tal van oorzaken hebben.

De arts zal vervolgens meerdere onderzoeken (laten) uitvoeren om tot een uiteindelijke conclusie te kunnen komen.

4.2 LICHAMELIJK ONDERZOEK

Het eerste onderzoek dat meestal wordt verricht is een lichamelijk onderzoek. De ogen en mond worden bekeken en er wordt vaak een zogenaamde Schirmertest uitgevoerd. Bij deze test wordt een klein filterpapiertje tien minuten lang aan het onderste ooglid gehangen.

De arts kan hiermee bepalen hoeveel traanvocht je produceert. Eventueel wordt er aanvullend onderzoek uitgevoerd. Zo kan er worden bekeken of het hoornvlies beschadigd is. Ook kan er worden gekeken naar de speekselproductie.

4.3 WEEFSELBIOPT bij diagnose syndroom van sjogren

Door een stukje weefsel uit de speekselklier te nemen (een biopt), kan er onder de microscoop bekeken worden of er witte bloedcellen aanwezig zijn. Voor een expert is het makkelijk om te zien of de klier beschadigd is door witte bloedcellen.

4.4 BLOEDONDERZOEK

Met behulp van bloedonderzoek kan er worden gekeken of er specifieke antilichamen aanwezig zijn in het bloed. De aanwezigheid van één of meer van deze antilichamen wijst op Sjögren. Tegelijkertijd kunnen andere aandoeningen worden uitgesloten met behulp van bloedonderzoek.

Wanneer de resultaten van alle onderzoeken gecombineerd worden, kan er een diagnose gesteld worden.

syndroom van sjogren behandeling diagnose

Voor zowel de diagnose als uiteindelijke behandeling van het syndroom van Sjögren zijn diverse tests nodig.

 

5. Behandeling syndroom van Sjögren

Het syndroom van Sjögren is vooralsnog niet te genezen. Daarom is de behandeling erop gericht de klachten zoveel mogelijk te verlichten. Meestal spelen meerdere specialisten een rol bij de behandeling. In de meeste gevallen valt er goed te leven met Sjögren dankzij de vele mogelijke behandelmethodes.

Speciale oogdruppels kunnen daarnaast de ontsteking in de traanklier verminderen.

5.1 DROGE MOND EN DROGE OGEN BEHANDELEN

Een droge mond gaat gepaard met een grotere kans op gebitsproblemen. Daarom doen mensen met Sjögren er goed aan regelmatig een tandarts te bezoeken. De speekselproductie kan worden ondersteund door medicijnen. Dit geldt ook voor de traanproductie.

De ogen worden ook op een andere manier ondersteund:

Naast medicijnen die de traanproductie stimuleren, zijn ook speciale oogdruppels onderdeel van de behandeling. Deze oogdruppels houden de ogen vochtig en beschermen de ogen daarnaast tegen infecties. Speciale oogdruppels kunnen daarnaast de ontsteking in de traanklier verminderen.

5.2 REGELMATIGE CONTROLE

Helaas lopen mensen met het syndroom van Sjögren een verhoogd risico op andere auto-immuunziektes. Daarom moet er periodiek een onderzoek plaatsvinden op andere auto-immuunziekten. Zo kan een nieuwe auto-immuunziekte in een vroeg stadium opgespoord en behandeld worden.

5.3 VERDERE BEHANDELING SJÖGREN

Verdere behandeling hangt grotendeels af van de aanwezige klachten. Bij huidproblemen kan een hematoloog worden geraadpleegd. Meestal is een speciale zalf voldoende om de huid te behandelen. Ook bij een droge vagina is dit het geval. Antischimmelmiddelen zijn soms vereist om infecties te voorkomen. Inwendige klachten, zoals branden maagzuur, zijn ook goed te behandelen met medicijnen.


tags

Syndroom - Aids - Fibromyalgie - Behandeling - Symptomen - Aandoening - Down - Tourette- Tietze - Hiv - Pijn - Syndromen - Behandelen - Kenmerken - Spierreuma - Vitamine B12 - Reuma - Asperger - Cushing - Autisme - Fibromyalgie test
Iedere twee weken GRATIS gezondheidstips en exclusieve kortingen bij geselecteerde gezondheidswinkels?

Schrijf je in voor de Syndroom.info nieuwsbrief

Inschrijven