Syndroom.info

Prikkelbare darm syndroom




1. Overzicht prikkelbare darm syndroom

Het prikkelbare darm syndroom (ook wel PDS of irritatible bowel syndrome genoemd) is een chronische aandoening die gekarakteriseerd wordt door onder andere buikpijn, diarree en verstopping.

Naar schatting heeft ongeveer 10% van de Nederlandse bevolking te maken met een vorm van het prikkelbare darm syndroom. PDS komt vaker voor bij vrouwen dan mannen.

De ernst en het voorkomen van de symptomen bij PDS kan zeer sterk verschillen tussen verschillende personen.

Over de oorzaak is nog altijd weinig bekend, hoewel onder andere stress en voeding een invloed lijkt te hebben.

1.1 PDS symptomen

Het optreden van symptomen bij PDS kan sterk verschillen tussen personen en zelfs van dag tot dag variëren. Het meest-voorkomende symptoom van PDS is een zeurende, soms stekende buikpijn.




De hevigheid varieert, maar bij een deel van de mensen met PDS is de buikpijn vooral ’s ochtends en ’s avonds aanwezig. De buik kan onrustig aanvoelen en de stoelgang is in de meeste gevallen verstoord.

Er kan sprake zijn van diarree, maar ook juist van (ernstige) verstopping. Ook is er vaak gasophoping in de darm. De symptomen van PDS kunnen verergeren bij slechte voeding, een slechte gezondheid of veel stress.

Lees verder bij prikkelbare darm syndroom symptomen.

1.2 PDS behandeling

Omdat het niet duidelijk is wat PDS veroorzaakt, is de aandoening vooralsnog niet te genezen. Wel kunnen de symptomen redelijk effectief aangepakt worden. Hoeveel vooruitgang er kan worden geboekt verschilt sterk per persoon.

De meeste mensen met PDS gebruiken medicijnen die de stoelgang verbeteren en de pijn verminderen. Een belangrijk deel van de behandeling van PDS is het veranderen van de levensstijl.

Zo moet er gezond worden gegeten en voldoende bewogen worden. Ook is het belangrijk om stress zoveel mogelijk te voorkomen.

Lees meer over de behandeling bij prikkelbare darm syndroom behandeling.

1.3 PDS en voeding

Voeding lijkt een invloed te hebben op de ernst van PDS. Sommige voeding kan de klachten verergeren, andere voeding kan de klachten juist verminderen. Zo zorgt vezelrijk voedsel voor een gezondere darm, terwijl erg vette producten juist kunnen leiden tot meer darmproblemen.

Er is bij PDS niet één dieet dat bij iedereen goed werkt. De effecten van specifieke types voeding verschillen per persoon, zowel negatief als positief. Iedere persoon met PDS moet er daarom voor zichzelf achter komen welk dieet voor hem of haar optimaal is.

Lees hier verder over bij prikkelbare darm syndroom voeding.

1.4 PDS en leefstijl

Hoewel er nog weinig bekend is over de mogelijk oorzaak van PDS, is het inmiddels duidelijk dat de leefstijl een invloed heeft op de ernst van de aandoening.

De symptomen verergeren vrijwel altijd wanneer iemand met PDS veel stress heeft. Ook wanneer de algehele gezondheid zwak is, kunnen de klachten verergeren.

Er zijn verschillende therapieën die niet bewezen zijn, maar voor sommige mensen met PDS goed werken.

Bijprikkelbare darm syndroom leefstijl vindt u tips en adviezen voor een goede leeftstijl bij PDS.

1.5 PDS test

Omdat de klachten zo variëren bij PDS, kan het soms lastig zijn om met zekerheid te zeggen dat er sprake is van PDS. Bij prikkelbare darm syndroom test vindt u een test die u een idee kan geven of er sprake kan zijn van PDS.

Aan de hand van enkele vragen wordt er getoetst of u kenmerken heeft die passen bij PDS. Deze test is slechts oriënterend en in geen geval een vervanging voor een medisch consult.

2. Prikkelbare darm syndroom symptomen

De symptomen van het prikkelbare darm syndroom variëren van persoon tot persoon. Vaak verschillen de symptomen zelfs bij één persoon per maand, week of dag.

De klachten kunnen mild tot vrij ernstig zijn. Soms kunnen de klachten zo hevig zijn dat het dagelijks leven zeer ernstig wordt beïnvloed. De ernst van de symptomen wordt onder andere beïnvloed door de leefstijl en voeding.

2.1 Meest voorkomende symptomen PDS

PDS kan gepaard gaan met erg veel verschillende symptomen. Niet iedereen heeft te maken met dezelfde klachten. De belangrijkste klachten komen echter bij een meerderheid van alle personen met PDS voor.

De belangrijkste symptomen van PDS zijn:

  • Buikpijn: Vrijwel iedereen PDS heeft last van chronische buikpijn. Deze kan zeurend op de achtergrond zijn, maar ook zeer hevig. De pijn kan daarnaast ook meer het karakter van kramp aannemen. De buikpijn kan zich in principe overal in de buik bevinden. Bij sommige mensen met PDS is de buikpijn ’s ochtends of ’s avonds erger. Ook vermindert de pijn na een toiletbezoek of het laten van een wind soms.
  • Gasvorming en winderigheid: Door gasvorming in de darmen kan er sprake zijn van een opgeblazen gevoel en winderigheid. Soms leidt de gasvorming ook tot meer boeren. Als gevolg van de gasvorming kan de buik opgezet raken en gaan ‘rommelen’.
  • Verstoorde stoelgang: Eén van de symptomen waar vrijwel iedereen met PDS mee te maken krijgt, is een afwijkend ontlastingspatroon. Globaal zijn er twee groepen te onderscheiden: diarree hebben of juist verstopping hebben. Deze twee vormen van een afwijkend ontlastingspatroon kunnen elkaar afwisselen.
  • Klachten spijsverteringskanaal: Niet zelden zijn er problemen met het volledige spijsverteringskanaal. Zo kan er sprake zijn van brandend maagzuur, misselijkheid en slikklachten. Ook komt het soms voor dat er bij het eten sneller dan normaal een verzadigd gevoel optreedt.

Hoe heftig deze symptomen zijn, verschilt sterk per persoon. Dit varieert van zeer mild tot zeer ernstig.

Naast de genoemde symptomen, zijn er nog tal van andere symptomen waarmee het prikkelbare darm syndroom gepaard kan gaan.

2.2 Andere symptomen prikkelbare darm syndroom

De darmen zijn enorm belangrijk voor het goed functioneren van het lichaam. Om deze reden kunnen ook elders in het lichaam problemen ontstaan bij het prikkelbare darm syndroom.

Dit zijn meestal niet de meest prominente symptomen, maar toch klachten die het dagelijks leven negatief kunnen beïnvloeden. Veel van deze symptomen treden met name op wanneer de meer prominente klachten verergeren.

  • Vermoeidheid: Vaak gaat PDS gepaard met vermoeidheid.
  • Hoofd- en rugpijn
  • Spierpijn: Soms gaat PDS gepaard met spierpijn. Deze bevindt zich meestal in de rug of buik.
  • Onregelmatige menstruatie: De menstruatie wordt sterk beïnvloed door de gezondheid. Wanneer er problemen zijn met de darm, is het mogelijk dat de menstruatie onregelmatig wordt of zelfs enige tijd afwezig is.
  • Plasproblemen
  • Verlaagd libido
  • Fibromyalgie: Fibromyalgie is een aandoening die gekarakteriseerd wordt door pijn in het gehele lichaam. Er zijn aanwijzingen dat er een verbinding bestaat tussen fibromyalgie en PDS, hoewel hier nog geen sluitend bewijs voor is. Wel is duidelijk dat mensen met PDS naar verhouding vaker fibromyalgie hebben dan mensen zonder PDS. Lees in ons artikel over fibromyalgie meer over de aandoening.

De symptomen van het prikkelbare darm syndroom kunnen verergeren bij stress of een verkeerd dieet.

 

3. Behandeling prikkelbare darm syndroom

Vooralsnog is het niet bekend wat de oorzaak is van het prikkelbare darm syndroom. Daarom is het nog niet mogelijk om te genezen van het syndroom. Wel is het mogelijk om de meeste symptomen redelijk tot goed te behandelen.

De klachten kunnen echter niet volledig weggenomen worden. Hoe effectief de behandeling is, hangt onder andere af van de ernst van de symptomen.

Naast het nemen van verschillende medicijnen, is een belangrijk onderdeel van de behandeling een goed dieet en goede leefstijl.

3.1 Medicijnen bij PDS behandeling

De buikpijn die vaak optreedt bij PDS wordt behandeld met pijnstilling. Voor sommige mensen is paracetamol voldoende, voor anderen is sterkere pijnstilling vereist.

Naast pijnstilling, kunnen ook andere medicijnen worden voorgeschreven voor de behandeling van PDS:

  • Mebeverine: Mebeverine is een medicijn dat wordt voorgeschreven bij darmkrampen. Het brengt de darm tot rust, waardoor de klachten van PDS kunnen verminderen. Opvallend is dat er geen wetenschappelijk bewijs bestaat voor de effectiviteit van mebeverine bij PDS. Mogelijk is het effect van mebeverine slechts klein, of berust het op het placebo effect.
  • Medicijnen tegen diarree: Diverse medicijnen kunnen diarree verminderen. Eén van de meest gebruikte medicijnen hiervoor is loperamide.
  • Medicijnen tegen verstopping: Om verstopping te behandelen kunnen laxeermiddelen gebruikt worden.
  • Bulkvormers: Bulkvormers zijn medicijnen die vocht opnemen en de ontlasting soepeler maken. Hierdoor worden ze ook wel gezien als laxeermiddelen. Bulkvormers bevatten natuurlijke vezels, net als sommige typen voeding. Voordeel van bulkvormers is dat ze langdurig genomen kunnen worden, omdat ze de darmen niet prikkelen. Wanneer bulkvormers genomen worden, is het belangrijk dat er dagelijks extra water wordt gedronken.
  • Antidepressiva: Sommige antidepressiva kunnen in lage concentraties de darmen enigszins tot rust brengen. Bij sommige mensen worden de klachten van PDS hierdoor verminderd.

3.2 Andere middelen bij PDS

Verschillende andere middelen lijken soms een positieve invloed te hebben op de ernst van de klachten van PDS. Er bestaat echter geen hard bewijs dat deze middelen ook daadwerkelijk werken.

  • Probiotica: Probiotica zijn levende bacteriën die de darmen tot rust zouden kunnen brengen. De darmen zitten van nature vol bacteriën, die aangevuld zouden kunnen worden met probiotica. Probiotica zitten vooral in yoghurtproducten. Wees hier wel voorzichtig mee, omdat sommige mensen met PDS juist meer klachten krijgen door het eten van yoghurt of andere melkproducten.
  • Pepermuntolie
  • Chinese kruiden: Verschillende Chinese kruiden zouden de darm tot rust kunnen brengen. Er is echter slechts één wetenschappelijk artikel dat deze claim bevestigd.

3.3 Leefstijl en voeding

Levensstijl en voeding spelen beide een belangrijke rol bij de ernst van de klachten. Stress kan leiden tot ernstigere klachten, terwijl regelmatig bewegen de klachten juist kan verminderen.

Ook bepaalde voeding kan de klachten verminderen of juist verergeren. Als onderdeel van de behandeling van PDS is het dus goed om te letten op zowel een goede leefstijl als een goed dieet.

 

4. Prikkelbare darmsyndroom voeding

De belangrijkste functie van de darmen is het opnemen van voedingsstoffen. Bij het prikkelbare darm syndroom is het daarom vanzelfsprekend dat er gelet moet worden op het dieet.

Het is gebleken dat sommige typen voeding een negatieve invloed kunnen hebben op PDS, terwijl andere typen voedsel juist de klachten kunnen verminderen.

Welke voeding het beste werkt, verschilt per persoon. Wel kan er wat gezegd worden over voeding die bij de meerderheid van de mensen met PDS een negatieve of juist positieve invloed heeft.

4.1 Voeding om te vermijden bij PDS

Verschillende voedingsstoffen hebben vaak een negatieve invloed op PDS. Dit zijn vaak stoffen die slecht of zelfs helemaal niet verteerbaar zijn door de darmen.

Bij een gezonde darm levert dit zelden problemen op, maar bij het prikkelbare darm syndroom kunnen er al snel klachten optreden.

  • Te veel vet: Vetstoffen zijn niet per definitie slecht, maar wel wanneer er te veel vet gegeten wordt. De darm kan hier moeilijk mee omgaan, waardoor klachten ontstaan.
  • Melkproducten: Ook veel mensen zonder PDS kunnen niet altijd even goed tegen melkproducten. Dit komt door de stof lactose, die soms niet goed verwerkt kan worden. Dit is deels genetisch bepaald. Melkproducten kunnen bij PDS leiden tot veel gasvorming en diarree.
  • Koffie: Koffie werkt laxerend, wat de klachten van PDS kan verergeren.
  • Kool, peulvruchten, paprika en ui: Deze groenten bevatten stoffen die soms de darmen kunnen prikkelen.
  • Koolzuur: Koolzuur kan leiden tot gasvorming. Daarnaast kan het koolzuur de darm en maag prikkelen, met name hoog koolzuur-houdende dranken.
  • Zoetstoffen: Zoetstoffen zijn meestal niet verteerbaar door de darmen. Soms kan dat leiden tot irritatie van de darmen.

4.2 Voeding die de klachten van PDS kan verminderen

Met het juiste dieet kunnen de klachten van PDS enigszins verminderd worden. Hoe goed bepaalde voeding werkt, verschilt per persoon. Meestal is het een kwestie van testen om tot het juiste dieet bij PDS te komen. De volgende voeding kan de klachten van PDS verminderen:

  • Vezelrijke voeding: Voedingsvezels hebben een bewezen positieve werking op de darm. Vezels brengen de darmen enigszins tot rust en zorgen voor soepele ontlasting. Bij zowel verstopping als diarree kunnen vezels de toestand verbeteren. Met name de voedingsvezels in fruit en groente werken goed.
  • Voldoende drinken: Het is belangrijk om dagelijks voldoende vocht binnen te krijgen. Drink je vaak onvoldoende, neem dan altijd een flesje water mee dat je kunt bijvullen. Zo drink je automatisch meer op een dag.
  • Probiotica: Probiotica zijn levende bacteriën die de natuurlijke darmflora zouden kunnen ondersteunen. Er is geen bewijs dat probiotica ook daadwerkelijk werken. Probiotica zitten vaak in yoghurt. Wees hier voorzichtig mee, omdat yoghurt als melkproduct ook de klachten kan verergeren.

Het is altijd belangrijk dat het dieet zo compleet mogelijk is. Dit wil zeggen dat je genoeg vetten, suikers, eiwitten, vitamines en vezels binnenkrijgt. Een diëtist kan hierbij helpen.

Bij behandeling PDS leest u meer over het verlichten van de klachten van PDS.

 

5. Prikkelbare darm syndroom levensstijl

Het prikkelbare darm syndroom wordt deels beïnvloed door de levensstijl. Het is duidelijk dat stress kan leiden tot verergering van de klachten van PDS.

Stress verlaagt de weerstand en zorgt meestal voor een algemeen zwakkere gezondheid. Dit heeft een directe invloed op de gezondheid van de darmen.

Op dezelfde manier kan een gezonde, verstandige levensstijl leiden tot een vermindering van de klachten bij PDS. Het verschilt per persoon wat goed werkt, maar voldoende beweging en een vermindering van stress werkt bij vrijwel iedereen met het prikkelbare darm syndroom.

5.1 Voldoende beweging

Lichamelijke beweging ondersteunt de werking van de darmen. Door te bewegen, bewegen de darmen ook en wordt de spijsvertering enigszins verbeterd.

De meeste mensen met PDS zeggen voordeel te hebben aan regelmatige beweging. Er hoeft niet intensief bewogen te worden, ook wandelen is voldoende. Beweegt u niet veel, bouw het dan langzaam op om uw lichaam te laten wennen.

5.2 Vermijd stress

Stress kan een zeer grote invloed hebben op de lichamelijke gezondheid. Het is niet ongebruikelijk om bijvoorbeeld een verkoudheid op te lopen tijdens een periode van langdurige stress. Onder andere de weerstand wordt aangetast door stress.

In een periode van stress kunnen er met name klachten optreden rond de zwakke plekken van het lichaam. Vanzelfsprekend kan bij het prikkelbare darm syndroom de darm als zwakke plek gezien worden. Met stress verergeren de klachten van PDS daarom vaak.

5.3 Therapie en yoga

Sommige mensen zeggen verbetering te merken dankzij yoga en/of verschillende therapieën.  Hier bestaat geen wetenschappelijk bewijs voor, maar voor veel soorten yoga en therapie is het niet ondenkbaar dat het een positieve invloed heeft op de aandoening.

Yoga zorgt voor een betere doorbloeding en is daarnaast een vorm van beweging. Andere therapieën die genoemd worden als nuttig bij PDS zijn acupunctuur, bekkenfysiotherapie en cognitieve gedragstherapie.

 

6. Prikkelbare darm syndroom test

De symptomen van PDS zijn erg divers. Tussen personen kan het voorkomen en met name de ernst van de symptomen erg sterk verschillen. Daardoor kan het soms lastig zijn om het syndroom direct te herkennen.

Er is namelijk geen PDS test waaruit simpel geconcludeerd kan worden of iemand PDS heeft. De diagnose wordt altijd gesteld op basis van een inschatting van de arts, aan de hand van specifieke richtlijnen.

Met de onderstaande PDS test kunt u een idee krijgen of u mogelijk PDS heeft. Deze PDS test is geenszins een vervanging van een medisch consult, maar kan u wel een idee geven of u PDS zou kunnen hebben.

De PDS test op deze pagina is tot stand gekomen dankzij de Prikkelbare Darm Syndroom Belangenvereniging.

PDS test

Deze prikkelbare darm syndroom test bestaat uit zeven vragen.

  1. Heeft u meer dan twee dagen per week buikpijn of een onprettig gevoel in de buik?
  2. Heeft u deze klachten al meer dan drie maanden?

Hebt u van deze vragen tenminste één vraag met nee beantwoord, dan is de kans dat u PDS hebt klein. Hebt u beide vragen met een ja beantwoord, dan bestaat er een kans dat u PDS hebt. Ga dan door met de volgende vijf vragen.

  1. Heeft u minder buikpijn nadat u ontlasting hebt gehad?
  2. Heeft u vaker ontlasting als u buikpijn of een onprettig gevoel in de buik hebt?
  3. Heeft u minder vaak ontlasting als u buikpijn of een onprettig gevoel in de buik hebt?
  4. Wordt de ontlasting dunner wanneer u buikpijn of een onprettig gevoel in de buik hebt?
  5. Wordt de ontlasting harder wanneer u buikpijn of een onprettig gevoel in de buik hebt?

Hebt bij van vraag 3 t/m 7 geen enkele keer ja geantwoord, dan is de kans dat u PDS hebt klein. Hebt u vraag 1 en 2 met ja beantwoord en bij vraag 3 t/m 7 tenminste één keer ja geantwoord, dan is er een reële kans dat u PDS heeft. Bezoek altijd een arts voor een betrouwbare diagnose. Deze PDS test is slechts oriënterend.


tags

Syndroom - Aids - Fibromyalgie - Behandeling - Symptomen - Aandoening - Down - Tourette- Tietze - Hiv - Pijn - Syndromen - Behandelen - Kenmerken - Spierreuma - Vitamine B12 - Reuma - Asperger - Cushing - Autisme - Fibromyalgie test
Iedere twee weken GRATIS gezondheidstips en exclusieve kortingen bij geselecteerde gezondheidswinkels?

Schrijf je in voor de Syndroom.info nieuwsbrief

Inschrijven