Syndroom.info

Korsakov

1. Overzicht Korsakov

Het syndroom van Korsakov is een ernstige hersenaandoening die ontstaat als gevolg van ernstig alcoholmisbruik in combinatie met slechte voeding, net als bij sommige andere aandoeningen, zoals spierreuma. Het syndroom wordt veroorzaakt door een tekort aan vitamine B1, ook wel thiamine genoemd. Het syndroom van Korsakov is niet te genezen.




1.1 KORSAKOV SYMPTOMEN

Het belangrijkste symptoom van het syndroom van Korsakov is geheugenverlies. Zowel het langetermijngeheugen als het kortetermijngeheugen gaat achteruit. In haar ernstigste vorm kan nieuwe informatie soms maar enkele minuten worden vastgehouden.

Naast geheugenverlies gaan ook andere hersenfuncties achteruit. Dit kan onder andere leiden tot karakterwisselingen, agressie en depressie. Bekijk een overzicht van alle symptomen bij het kopje Korsakov symptomen.

1.2 KORSAKOV TEST

Het is soms lastig om de diagnose Korsakov te stellen. De intelligentie blijft grotendeels intact bij Korsakov, wat er toe leidt dat de patiënt soms niet ziek lijkt. De tekortkomingen als gevolg van Korsakov kunnen verbloemd worden.

Soms is in een vergevorderd stadium de diagnose pas te stellen. Een internettest om erachter te komen of u of iemand uit uw omgeving Korsakov heeft, is dan ook niet geheel betrouwbaar. Bekijk de paragraaf over de Korsakov symptomen om een beeld te krijgen van een persoon met Korsakov.

Kijk bij het kopje Korsakov test voor meer uitleg over het stellen van de diagnose Korsakov.




1.3 KORSAKOV DEMENTIE

De symptomen die bij Korsakov horen lijken sterk op die van dementie. Vooral het geheugenverlies en een de mogelijke karakterverandering komt overeen tussen beide aandoeningen.

Een duidelijk verschil tussen dementie en Korsakov is echter dat mensen met Korsakov doorgaans hun intelligentie behouden.

Bij dementie gaat ook de intelligentie snel achteruit. Wanneer het alcoholmisbruik echter langer doorgaat kan naast Korsakov ook dementie ontstaan. Lees hier verder over op de pagina Korsakov dementie.

1.4 KORSAKOV BEHANDELING

Wanneer de diagnose Korsakov gesteld is, zal de eerste stap zijn het alcoholgebruik te verminderen en het liefst volledig te stoppen. Wanneer er door wordt gegaan met overmatig alcoholgebruik, zal de aandoening verslechteren en kan er zelfs dementie optreden.

Door te stoppen met het drinken van alcohol is er soms een zeer goede verbetering mogelijk. In veel gevallen is opname bij Korsakov-patiënten nodig, omdat zij doorgaans niet langer voor zichzelf kunnen zorgen. Lees verder op de pagina Korsakov behandeling.

korsakov-alcohol-syndroom

 

2. Kenmerken syndroom van Korsakov

Korsakov wordt gekenmerkt door een aantal vrij duidelijke symptomen. Omdat de intelligentie van de patiënt echter niet is aangetast, worden de eerste symptomen vaak bewust of onbewust verborgen door de patiënt.

Dit kan het lastig maken om een vroege diagnose te stellen. Hieronder een overzicht van alle symptomen van het syndroom van Korsakov.

2.1 SYMPTOMEN SYNDROOM VAN KORSAKOV

Geheugenverlies: Het meest bekende en duidelijke symptoom van Korsakov is geheugenverlies. Hoewel zowel lange- als kortetermijngeheugen worden aangetast, is vooral het kortetermijngeheugen bij Korsakov ernstig aangedaan. In sommige gevallen kan nieuwe informatie maar enkele minuten worden vastgehouden.
Confabulaties: Confabulaties zijn verzinsels gemaakt door de patiënt om gaten in het geheugen op te vullen. Dit gaat vrijwel altijd onbewust, wat het verschil aangeeft met leugens. Confabulaties zijn er vooral in de eerste fase van Korsakov en nemen in de loop der tijd af.
Desoriëntatie en verwarring: Het is voor de Korsakov-patiënt erg lastig om zich te oriënteren in zowel tijd als ruimte. Gebeurtenissen worden door de war gehaald en er is een verward beeld van de omgeving, plaats en tijd waarin de patiënt leeft.
Zelfoverschatting: In erg veel gevallen wordt het syndroom niet erkend door de patiënt zelf. Dit leidt tot zelfoverschatting en het weigeren van hulp.
Karakterveranderingen: Door het vitamine B1-tekort zullen er gedrags- en karakterveranderingen optreden. De patiënt kan agressief zijn, weinig gevoel tonen en depressief worden. Ook durft de patiënt weinig iniatief te nemen door een vorm van faalangst.
Motorische afwijkingen: Naast de vele cognitieve afwijkingen die ontstaan, kunnen ook enkele motorische functies worden aangedaan. Veel Korsakov-patiënten hebben evenwichtsproblemen en een verslechterde fijne motoriek.

Naast de bovengenoemde symptomen hebben Korsakov-patiënten ook een verhoogde kans op onder andere hart- en vaatziekten, leverfunctiestoornissen en aandoeningen van de keel en slokdarm. Deze kunnen deels behandeld worden.

korsakov test

 

3. Korsakov test

Er is geen specifieke test die het syndroom van Korsakov kan bevestigen of juist uitsluiten. De diagnose wordt gesteld op basis van de inschatting van de arts. De arts zal de symptomen die horen bij Korsakov afgaan en inschatten in welke mate deze aanwezig zijn bij de patiënt.

3.1 KORSAKOV HERKENNEN – KORSAKOV TEST

Om toch een idee te krijgen of u of iemand uit uw omgeving misschien aan Korsakov lijdt, kunt u ook zelf de symptomen nagaan. De twee belangrijkste vragen die u moet stellen is of de persoon een geschiedenis heeft van jarenlang alcoholmisbruik en of er sprake is van (ernstig)geheugenverlies. Lees bij dit kopje uitgebreid over deze symptomen van Korsakov.

Bij het kopje Korsakov en dementie leest u meer over het geheugenverlies dat optreedt bij Korsakov.

Baseer u niet direct op hoe een persoon u aanspreekt. Bij Korsakov is de intelligentie niet aangedaan, waardoor de Korsakov-patiënt vaak de ernst van de aandoening kan verbloemen. Pas wanneer de aandoening in een stadium is dat dit niet langer mogelijk is, valt de omgeving soms pas op hoe ernstig de situatie is.

3.2 DIAGNOSE KORSAKOV

Het syndroom van Korsakov kan niet gediagnosticeerd worden met bijvoorbeeld bloedonderzoek of een hersenscan. De diagnose wordt gesteld op basis van een inschatting van de arts. De arts bekijkt de symptomen van Korsakov en gaat vervolgens na in welke mate deze aanwezig zijn bij de patiënt. Zo worden er bijvoorbeeld veel geheugentests uitgevoerd.

De arts kijkt ook naar andere factoren om te bepalen of er sprake is van Korsakov:

Ook zal de arts proberen na te gaan hoe het alcoholgebruik in de afgelopen jaren is geweest. Omdat aan Korsakov een zeer lange periode van alcoholmisbruik vooraf gaat, zal de arts vragen stellen over het alcoholmisbruik tot wel 40 jaar terug. Wanneer de arts voldoende reden heeft om aan te nemen dat de persoon lijdt aan Korsakov, zal de diagnose gesteld worden en de behandeling worden gestart.

Wordt de diagnose voor Korsakov gesteld, dan kan gestart worden met de behandeling.

 

korsakov-hersenen

4. Korsakov en dementie

Het syndroom van Korsakov lijkt in veel opzichten sterk op dementie. Dementie is het verlies van geheugen en verstand, maar ook het verlies van andere cognitieve functies.

Ook bij Korsakov is er spraken van een (ernstig) geheugenverlies, maar er zijn ook verschillen.

Net als bij dementie gaat zowel het korte- als langetermijngeheugen sterk achteruit, hoewel bij Korsakov vooral het kortetermijngeheugen is aangetast.

4.1 VERSCHIL KORSAKOV EN DEMENTIE

Een duidelijk verschil tussen Korsakov en dementie is dat dementie progressief is, en Korsakov niet. Progressief wil zeggen dat de ernst van de aandoening steeds meer toeneemt. De achteruitgang blijft doorgaan.

Wanneer er bij Korsakov wordt gestopt met alcoholmisbruik en er een goed voedingspatroon is, zal de aandoening niet verslechteren.

In de meeste gevallen is er zelfs enige verbetering merkbaar wanneer er wordt gestopt met alcoholmisbruik. Een ander duidelijk verschil is het verlies van intelligentie bij dementie. De achteruitgang bij dementie is zo sterk, dat voorheen zeer intelligente mensen soms aftakelen tot het niveau van een klein kind.

Bij Korsakov blijft de intelligentie veelal gespaard.

4.2 RELATIE KORSAKOV EN DEMENTIE

Wanneer het alcoholmisbruik ook doorgaat nadat Korsakov al is opgetreden, zal de gezondheid steeds verder achteruitgaan. De aandoening zal verslechteren en de verschijnselen zullen ook steeds meer lijken op die van dementie.

De patiënt wordt in een steeds grotere mate afhankelijk van begeleiding en verliest steeds meer een beeld van de werkelijkheid. Op den duur kan er eenalcohol-gerelateerde dementie optreden. Net als Korsakov zelf is dit een zeer ernstige hersenaandoening.

Alcohol-gerelateerde dementie komt in principe altijd samen met Korsakov voor.

38591120 - medical doctor woman.

 

5. Behandeling van Korsakov

Het syndroom van Korsakov is slechts beperkt te behandelen. Vroege behandeling bestaat uit het toedienen van vitamine B1, waar een tekort van is bij Korsakov. In de meeste gevallen wordt de patiënt gedeeltelijk of volledig afhankelijk van zorg, omdat zij niet langer in staat zijn voor zichzelf te zorgen.

5.1 VITAMINE B1 TOEDIENING – KORSAKOV BEHANDELING

Wanneer de diagnose Korsakov definitief is gesteld, kan behandeling beginnen. Bij Korsakov is er sprake van een ernstig vitamine B1 tekort. Vrijwel altijd wordt er daarom voor gekozen direct vitamine B1 toe te dienen. Dit gebeurt via een intraveneuze of intramusculaire injectie.

Deze toediening heeft positieve effecten voor het syndroom.

In veel gevallen treedt er enige verbetering op na een eerste periode van vitamine B1 toediening. Vitamine B1 toediening is vooral in de eerste fase essentieel wanneer er nog een sterk tekort is. Bij een juist begeleiding zal op de lange termijn voldoende vitamine B1 worden gehaald uit de voeding.

5.2 BEGELEIDING – KORSAKOV BEHANDELING

In de meeste gevallen is de Korsakov-patiënt niet langer in staat zichzelf te verzorgen. Door geheugenverlies en een verlies van bepaalde cognitieve functies heeft de patiënt begeleiding nodig. Afhankelijk van de ernst van de aandoening gaat het hier om volledige ondersteuning of gedeeltelijke begeleiding.

Gespecialiseerde Korsakov-instellingen bieden gerichte behandelprogramma’s aan voor de Korsakov-patiënt.


tags

Syndroom - Aids - Fibromyalgie - Behandeling - Symptomen - Aandoening - Down - Tourette- Tietze - Hiv - Pijn - Syndromen - Behandelen - Kenmerken - Spierreuma - Vitamine B12 - Reuma - Asperger - Cushing - Autisme - Fibromyalgie test
Iedere twee weken GRATIS gezondheidstips en exclusieve kortingen bij geselecteerde gezondheidswinkels?

Schrijf je in voor de Syndroom.info nieuwsbrief

Inschrijven