Syndroom.info

Fibromyalgie

1. Overzicht fibromyalgie

Fibromyalgie is een syndroom dat gekenmerkt wordt door chronische (spier)pijn over het hele lichaam en pijn bij druk op het lichaam. Fibromyalgie wordt ook wel weke delen reuma genoemd.

De pijn staat los van de gewrichten, maar bevindt zich vooral in de spieren en bindweefsel. De naam van fibromyalgie betekent letterlijk: “pijn in bindweefsel en spieren.

Ongeveer 2% van alle Nederlanders lijdt in meer of mindere mate aan fibromyalgie. De aandoening komt bij meer vrouwen dan mannen voor. Toch is ook de groep mannen met fibromyalgie in de Nederlandse bevolking erg groot. Over de oorzaak van fibromyalgie is nog erg weinig bekend.

Ongeveer 2% van alle Nederlanders lijdt in meer of mindere mate aan fibromyalgie.

1.2 Fibromyalgie symptomen

Fibromyalgie wordt gekenmerkt door een pijn die zich overal in het lichaam kan bevinden. De pijn bevindt zich meestal rond de gewrichten, maar niet in de gewrichten, zoals bij jicht bijvoorbeeld het geval is. Vooral aanhechtingsplekken van pezen aan spieren zijn vaak aangedaan.

Naast pijn treedt ook stijf- en vermoeidheid van spieren regelmatig op, vooral na lange periodes van (stil)staan en/of -zitten. Oververmoeidheid zal de pijn en stijfheid verergeren. Bekijk een overzicht van alle symptomen bij fibromyalgie symptomen.

1.3 Fibromyalgie en voeding

De theorie bestaat dat het dieet invloed heeft op de ernst van fibromyalgie, of zelfs het ontstaan ervan. Hiervoor zijn nog geen harde bewijzen gevonden, maar wel aanwijzingen.

Er wordt verondersteld dat ongezonde voeding, bijvoorbeeld met veel vetten en zuren, de ontwikkeling van fibromyalgie in de hand werkt. Door de ongezonde voeding functioneert het lichaam minder goed.

Op gevoelige plekken, zoals spier-peesverbindingen, leidt dit tot problemen. Er kunnen zich symptomen ontwikkelen die bij fibromyalgie passen. Lees hierover verder op de pagina fibromyalgie en voeding.

1.4 Fibromyalgie genezen

Omdat nog altijd niet precies bekend is waardoor fibromyalgie veroorzaakt wordt, is behandeling vrij lastig. Complete genezing kan door het onduidelijke karakter van het syndroom nog niet bereikt worden.

Behandeling richt zich vooral op pijnbestrijding. Dit gaat van het innemen van paracetamol, tot intensieve fysiotherapie. Recentelijk is geopperd dat fibromyalgie veroorzaakt wordt door beknelde zenuwen.

Chirurgische ingrepen gericht op het verlichten van de druk op zenuwen lijkt vooralsnog overwegend positieve effecten te hebben. Lees hierover meer onder het kopje fibromyalgie genezen.

1.5 Fibromyalgie oorzaak

Over de oorzaak van fibromyalgie is nog erg weinig bekend. De naam fibromyalgie is een vrij los begrip. Er kan geen duidelijke lijn worden getrokken tussen fibromyalgie en regelmatig een stijve nek bijvoorbeeld.

In veel gevallen kan er geen ziektebeeld of abonormale slijtage ontdekt worden bij onderzoek. Simpel gezegd wordt in de meeste gevallen niet een mogelijke oorzaak gevonden, wat behandeling erg lastig maakt.

Wel zijn er inmiddels een aantal theorieën die het ontstaan van fibromyalgie zouden kunnen verklaren. Lees hier meer over bij de paragraaf fibromyalgie oorzaak.

1.6 Fibromyalgie test

De diagnose fibromyalgie kan gesteld worden aan de hand van een relatief simpel onderzoek. Nog altijd bestaat er wel wat controverse rond de diagnose, omdat er geen scherpe definitie voor de aandoening is.

De diagnose fibromyalgie kan gesteld worden aan de hand van een relatief simpel onderzoek.

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het toetsen van 18 zogenaamde tenderpoints. Dit zijn 18 punten op het lichaam die bij druk vaak pijn doen bij mensen met fibromyalgie.

Wanneer bij 11 of meer punten inderdaad pijn optreedt, wordt meestal de diagnose fibromyalgie gesteld. Ook de aanwezigheid van andere symptomen van fibromyalgie helpt bij het stellen van een diagnose.

Onder het kopje fibromyalgie test staan alle 18 tenderpoints aangegeven en kunt u testen of u zelf lijdt aan fibromyalgie.

1.7 Erkenning fibromyalgie

Omdat de aandoening met bijvoorbeeld bloedtests niet duidelijk aantoonbaar is, wordt fibromyalgie niet altijd erkend. Dit leidt soms tot problemen bij de acceptatie.

Veel mensen met fibromyalgie, vaak mannen,  durven niet goed uit te komen voor hun aandoening.

 

 

2. Symptomen van fibromyalgie

Fibromyalgie kent een hoop symptomen. Het bekendste en meest voorkomende symptoom is een pijn over het gehele lichaam, soms verergerd door druk. Deze pijn zit vooral in de spieren en het bindweefsel, en juist niet in de gewrichten.

De pijn bij fibromyalgie concentreert zich in de meeste gevallen op een aantal vaste plekken. Dit zijn de zogenaamde tenderpoints. Toch kunnen er ook klachten elders in het lichaam ontstaan. Overal in het lichaam zitten spieren. Deze kunnen allen aangedaan zijn bij fibromyalgie.

Tenderpoints fibromyalgie

Alle tenderpoints

2.1 Pijn tenderpoints

De pijn bij fibromyalgie is bijna altijd geconcentreerd op een 18-tal pijnpunten in het lichaam, de tenderpoints. Niet iedereen zal pijn hebben op alle punten, maar vaak zit de ergste pijn wel in één of meer van deze punten. De pijn kan soms ook doortrekken.

Zo is hoofdpijn niet ongewoon bij fibromyalgie. In de afbeelding hiernaast zijn alle tenderpoints te zien. Deze doen vooral pijn wanneer er op deze plek geduwd wordt. De tenderpoints zijn internationaal vastgelegd, omdat zij samen een duidelijk kenmerk voor fibromyalgie vormen.

Het stellen van de diagnose voor fibromyalgie is erg lastig, omdat geen enkele patiënt hetzelfde is bij fibromyalgie. De tenderpoints vormen hierin een nuttige houvast voor het stellen van de diagnose.

2.2 Andere lichamelijke klachten

Naast de pijn, wordt fibromyalgie gekenmerkt door een aantal andere lichamelijke klachten. Eén van de meest voorkomende is stijfheid in spieren, maar ook gewrichten.

Vooral in de ochtend hebben de meeste mensen last van stijfheid. Deze stijfheid wordt erger bij een hoge mate van stress en/of vermoeidheid. Naast stijfheid kunnen ledematen tintelen en spieren verzwakt aanvoelen of kan er juist kramp optreden.

Soms kunnen er kleine spasmes in spieren optreden. Waar de spierproblemen optreden, verschilt sterk per persoon. Problemen met de ogen, kaak en het gebit zijn niet ongewoon bij fibromyalgie.

Fibromyalgie wordt verder gekenmerkt door een verhoogde kans op bacteriële-, virale- en schimmelinfecties. Ook komen blaas- en darmproblemen voor. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om krampen en ongecontroleerd urineverlies.

Ook slapeloosheid en oververmoeidheid komt regelmatig voor bij fibromyalgie. Hierbij is wel de vraag of slapeloosheid en oververmoeidheid een symptoom of juist oorzaak van fibromyalgie is.

2.3 Mentale klachten

Onder mensen met fibromyalgie komt depressie, angst, verminderde concentratie, geheugenproblemen en onrust in verhoogde mate voor. Ook stress wordt vaak opgegeven als klacht door mensen met fibromyalgie. Net als slapeloosheid en oververmoeidheid kan ook bij deze symptomen de vraag gesteld worden of zij een gevolg of juist oorzaak zijn van fibromyalgie.

Fibromyalgie komt vaak voor in combinatie met andere psychische aandoeningen zoals het post-traumatisch stress syndroom.

 

3. Fibromyalgie en voeding

Over de precieze oorzaak van fibromyalgie is nog erg weinig bekend. In de meeste gevallen wordt met scans en bloedonderzoek helemaal niets ontdekt wat de klachten kan verklaren.

Wel zijn er een aantal theorieën die de klachten van fibromyalgie mogelijk zouden kunnen verklaren. Eén daarvan is dat het dieet invloed zou hebben op de ernst van de klachten en misschien zelfs het ontstaan van het syndroom zelf.

3.1 Belang van goede voeding

Vanzelfsprekend is het van belang om gevarieerd en goed te eten. Dit geldt natuurlijk niet alleen voor mensen die lijden aan fibromyalgie, maar voor iedereen. Hoe groot de rol van een goed dieet op fibromyalgie is, kan nog niet gezegd worden.

Waarschijnlijk speelt voeding een (belangrijke) bijrol. Slechte eetgewoontes kunnen de situatie verslechteren, goed eten kan het verbeteren, of in ieder geval een verslechtering voorkomen. Bij een slecht dieet krijgt het lichaam niet alle stoffen binnen die het nodig heeft, of een overschot van bepaalde stoffen. Dit heeft invloed op de werking van het lichaam.

Hoe groot de rol van een goed dieet op fibromyalgie is, kan nog niet gezegd worden.

Op de zwakke plekken in het lichaam kan dit zich openbaren. Bij fibromyalgie zijn deze zwakke plekken de plekken die al pijn doen. De gevolgen van slechte voeding openbaren zich dan ook het eerst op deze zwakke plekken. Op deze manier lijkt voeding dan ook wel degelijk een rol te spelen bij het verloop van fibromyalgie.

3.2 Klachten door slechte voeding voorkomen

Om klachten door slechte voeding te voorkomen, moet er simpelweg gezond en gevarieerd gegeten worden. Een aantal maatregelen in het dieet kunnen hierin helpen:

– Eet drie maaltijden per dag, sla het ontbijt dus niet over
– Eet tussendoortjes, maar wel gezonde. Bijvoorbeeld een stuk fruit
– Eet niet teveel eten met een hoog percentage verzadigde vetten
– Vermijd voeding met veel suikers of zoetmakers
– Drink voldoende water en matig met alcohol
– Vermijd ‘junkfood’, zoals patat, hamburgers maar ook chips en andere zoutjes
– Let op de smaakstoffen in voeding, aangegeven op het etiket met de zogenaamde E-nummers. Vermijd vooral E621 en E624

Niet alleen kan een gezond dieet de klachten van fibromyalgie voorkomen, het gaat ook overgewicht egen en zorgt voor een goed gevoel.

 

4. Fibromyalgie genezen

Fibromyalgie is een syndroom waarvan de oorzaak nog niet bekend is. In verreweg het grootste aantal gevallen blijkt uit uitgebreid onderzoek niet wat de klachten veroorzaakt. Dit maakt behandeling lastig en genezing onmogelijk.

Behandeling is gericht op het verlichten van de klachten die horen bij fibromyalgie. Voor een groot deel is dit pijnstilling, maar ook oefeningen, voeding en psychologische hulp kan helpen.

4.1 Pijnstilling, antidepressiva en oefeningen

In vrijwel alle gevallen wordt pijnstilling voorgeschreven bij fibromyalgie. Paracetamol is meestal te licht voor volledige verlichten. Vaak wordt er (ook) gekozen voor zwaardere pijnstilling als ibuprofen.

Naast pijnstilling wordt ook vaak antidepressiva voorgeschreven. Meestal is dit in een lagere dosis dan voor personen met een depressie. Vaak wordt er als eerste gekozen voor amitriptyline. Dit antidepressivum behaalt de beste resultaten bij fibromyalgie. Nadeel is de korte effectiviteit: meestal geeft het medicijn geen effect meer na een gebruik van drie of meer weken.

Naast het gebruik van medicijnen kunnen ook veel lichamelijke oefeningen klachten verminderen. Dit kunnen allerlei soorten oefeningen zijn. Vaak heeft zwemmen, hardlopen, yoga en ook meditatie goede effecten.

Naast het gebruik van medicijnen kunnen ook veel lichamelijke oefeningen klachten verminderen.

Ook oefeningen onder begeleiding van een fysiotherapeut leidt tot positieve effecten. Al deze oefeningen maken de spieren gezonder en zorgen daarnaast voor een betere dosering van het energiegebruik gedurende de dag: het lichaam wordt in zijn algemeenheid gezonder.

4.2 Fibromyalgie en voeding

Er wordt gedacht dat het dieet een grote invloed heeft op de ernst van de klachten van fibromyalgie. Een slecht dieet zou de klachten kunnen verergeren of zelfs veroorzaken.

Wanneer er niet goed gegeten wordt, is het lichaam minder gezond. Dit merk je als eerste in de zwakke plekken van het lichaam. Bij fibromyalgie zijn dit de punten in het lichaam die al pijnlijk zijn. Beter eten zou de klachten kunnen voorkomen en verlichten. Lees hier meer over bij fibromyalgie en voeding.

 

5. De oorzaak van fibromyalgie

Over de oorzaak van fibromyalgie is nog altijd niet erg veel bekend. In verreweg de meeste van de gevallen wordt er geen enkele afwijking gevonden bij onderzoek. Dit maakt fibromyalgie een syndroom waar controverse omheen bestaat.

Omdat geen afwijkingen gevonden kunnen worden in het lichaam, zien sommigen fibromyalgie niet als een ziektebeeld. Wel zijn er een aantal theorieën die de klachten van fibromyalgie zouden kunnen verklaren.

5.1 Immuunsysteem en infecties

Een aantal theorieën rond de oorzaak van fibromyalgie houden verband met het immuunsysteem. Er wordt gedacht dat door een verzwakking van het immuunsysteem fibromyalgie zich kan veroorzaken en verergeren.

Veel mensen met fibromyalgie hebben te maken met verschillende infecties, waaronder bacteriële-, schimmel- en virusinfecties. Hieronder vallen onder andere herpes- en candidainfecties. Of een dergelijke infectie zou leiden tot fibromyalgie is echter nog niet duidelijk.

Het zou kunnen zijn dat de infecties zelf niet zorgen voor fibromyalgie, maar slechts een ander gevolg zijn van het verzwakte immuunsysteem. Veel onderzoek is nog nodig om uit te sluiten of te bevestigen dat een verzwakt immuunsysteem fibromyalgie veroorzaakt.

5.2 Voeding en spijsverteringsafwijkingen

Een andere theorie is dat een verkeerd dieet fibromyalgie kan veroorzaken of verergeren. Er wordt gesproken over een verzuring van het lichaam. Een verzuring ontstaat wanneer de lever niet in staat is alle afvalstoffen die binnenkomen ook daadwerkelijk af te breken.

Vervolgens gaan deze stoffen zich ophopen in de spieren en het bindweefsel. Dit zijn juist de weefsels waar de pijn zich bevindt bij fibromyalgie. Deze theorie lijkt dan ook in de goede richting te zitten. Het blijft echter gissen hoe groot de mogelijke rol van de spijsvertering is als veroorzaker van fibromyalgie.

5.3 Andere oorzaken: combinatie

Naast een slechte voeding en verzwakt immuunsysteem wordt ook stress, slaaptekort en mentale en/of fysieke overbelasting als mogelijk oorzaak voor fibromyalgie genoemd. Ook dit lijkt zeker niet ondenkbaar. Iedereen kent het gevoel van een stijve nek of zere rug na een stressvolle dag of week.

Waarschijnlijk ligt de oorzaak van fibromyalgie in een combinatie van alle bovengenoemde mogelijkheden. Allemaal zijn ze namelijk ook met elkaar verbonden. Een slechte voeding zorgt voor een zwakker immuunsysteem, net als stress, slaaptekort en overbelasting dit doet. Een zwakker immuunsysteem leidt vervolgens weer tot meer infecties.

Kort door de bocht kan er gezegd worden dat fibromyalgie veroorzaakt of verergerd wordt door een ongezond lichaam. Een gezond lichaam met voldoende slaap, goede voeding en weinig stress zal veel minder snel te maken krijgen met de klachten van fibromyalgie.

5.4 Fibromyalgie en erfelijkheid

Over de erfelijkheid van fibromyalgie is nog niks bekend. Er zijn families beschreven waarin meerdere familieleden lijden aan fibromyalgie. De kans is echter groot dat zij bijvoorbeeld allemaal gevoeliger zijn voor stress of van nature een zwak immuunsysteem hebben.

Over de erfelijkheid van fibromyalgie is nog niks bekend

Dit zou vervolgens kunnen leiden tot het sneller krijgen van fibromyalgie. Er zijn tot op heden nog geen aanwijzingen voor de aanwezigheid van genen die specifiek fibromyalgie kunnen veroorzaken bij een mutatie.

5.5 Fibromyalgie en vitamine B12

Er lijkt een samenhang te bestaan tussen fibromyalgie en een vitamine B12-tekort. Vaker dan bij gezonde mensen, hebben mensen met fibromyalgie verlaagde vitamine B12-niveaus. Ook hebben beide aandoeningen enkele overeenkomstige kenmerken.

Een vitamine B12-tekort lijkt niet de oorzaak te zijn, omdat niet iedereen met fibromyalgie een tekort heeft, maar een zekere samenhang is mogelijk. Lees hier meer over op de pagina fibromyalgie en vitamine B12.

 

6. Fibromyalgie test

De diagnose fibromyalgie is vaak vrij lastig te stellen. Met de fibromyalgie test krijgt u een idee of u fibromyalgie zou kunnen hebben. In het geval van fibromyalgie moeten in elk geval de eerste drie vragen positief beantwoord worden. Regelmatig komen ook de overige punten voor bij fibromyalgie.

Beantwoordt u de eerste drie vragen positief, dan is de kans op fibromyalgie reëel. Trek echter geen conclusies aan de hand van deze zelftest, maar raadpleeg altijd een arts voor een onderzoek en eventuele diagnose.

Tenderpoints fibromyalgie6.1 Fibromyalgie test – Doe nu de test!

  1. Minimaal 11 van de 18 tenderpoints (zie afbeelding) zijn pijnlijk bij mij, zeker wanneer erop gedrukt wordt.
  2. Ik heb chronische pijn op tenminste 3 plekken in mijn lichaam. Deze voel ik op verschillende plekken in het lichaam: links en rechts en in het boven- en onderlichaam.
  3. De klachten zijn al 3 maanden of langer aanwezig (meer weten?)

De volgende symptomen/toestanden komen niet altijd, maar wel vaak voor bij fibromyalgie:

  1. Ik voel spanning, stijfheid, kramp en/of tintelingen in mijn spieren en pezen
  2. Ik ben vaak vermoeid
  3. Ik heb moeite met slapen en wordt niet uitgerust wakker
  4. Ik heb (veel) stress
  5. Ik heb last van stemmingswisselingen

Wilt u meer weten over de verschillende symptomen van fibromyalgie, klik dan door naar dit kopje.

6.2 Interpretatie fibromyalgie test

Let er op dat fibromyalgie door iedereen anders beleefd wordt. Deze test is slechts voor een globale oriëntatie en niet accuraat genoeg voor een diagnose. Laat deze altijd stellen door een arts.

Ook wanneer deze test niet direct op fibromyalgie wijst, kan er wel sprake zijn van fibromyalgie. Ook is het mogelijk dat de symptomen niet te maken hebben met fibromyalgie, maar een andere aandoening.

De diagnose voor fibromyalgie is lastig om te stellen, omdat fibromyalgie een vrij vaag ziektebeeld heeft. De meeste mensen hebben last van pijn over het hele lichaam, met name rond de zogenaamde tenderpoints, maar de overige symptomen verschillen soms zeer sterk.

Omdat de oorzaak van fibromyalgie nog niet bekend is, kan de aandoening niet definitief worden aangetoond. Met de fibromyalgie test kunt u een idee krijgen of u zelf misschien fibromyalgie hebt. De symptomen van fibromyalgie worden bij een gezond dieet vaak minder hevig. Lees hier meer over fibromyalgie en voeding.

7. Fibromyalgie en vitamine B12

Nog altijd is het niet geheel duidelijk wat fibromyalgie veroorzaakt. Er is een redelijk goede manier ontwikkeld om fibromyalgie te herkennen, maar de klachten kunnen van persoon tot persoon erg verschillen.

Enkele van deze klachten komen overeen met de klachten die ontstaan bij een vitamine B12-tekort. Er zijn signalen dat er een verbinding is tussen fibromyalgie en een vitamine B12-tekort.

Vaker dan bij gezonde mensen, hebben mensen met fibromyalgie ook een vitamine B12-tekort. In enkele gevallen wordt zelfs ten onrechte de diagnose fibromyalgie gesteld, terwijl de klachten volledig veroorzaakt worden door een vitamine B12-tekort.

7.1 Klachten vitamine B12

Een vitamine B12-tekort komt relatief veel voor bij mensen boven de zestig, maar kan ook bij jongere mensen voorkomen. Klachten van een vitamine B12-tekort zijn onder andere:

  • vermoeidheid
  • bleek gelaat
  • weinig eetlust
  • licht gevoel in het hoofd
  • gewichtsverlies
  • diarree
  • zenuwpijn
  • pijnlijke tong
  • tintelingen in de benen, armen, handen en/of voeten
  • spierpijn en krachtverlies
  • gewrichtsklachten

Een belangrijk verschil met fibromyalgie is pijn. Pijn is bij fibromyalgie het meest prominente kenmerk, terwijl het bij een vitamine B12-tekort één van de vele kenmerken kan zijn. Toch zijn er ook veel kenmerken die de twee aandoeningen overeenkomend hebben.

7.2 Behandelen vitamine B12-tekort

In de meeste gevallen krijgt iemand met een vitamine B12-tekort voldoende vitamine B12 binnen, maar neemt het lichaam het niet voldoende op.

Een effectieve manier om alsnog voldoende vitamine B12 binnen te krijgen is het geven van vitamine B12-injecties. Deze moeten levenslang worden toegediend. Soms is het voldoende om vitamine B12-tabletten in te nemen. Deze tabletten beschikken over een zeer hoge dosis vitamine B12.

In enkele gevallen zit er simpelweg niet voldoende vitamine B12 in het dieet. Dit kan eenvoudig worden verholpen door voedsel in het dieet op te nemen dat vitamine B12 bevat. Voorbeelden hiervan zijn melk, vlees en vis.

7.3 Fibromyalgie en vitamine B12

In principe moet voor het stellen van de diagnose fibromyalgie een vitamine B12-tekort worden uitgesloten. In de praktijk gebeurt dit echter vaak niet, omdat beide aandoeningen niet altijd erkend worden door medici.

Met name fibromyalgie wordt lang niet overal erkend als een bestaande aandoening, omdat de klachten moeilijk verklaarbaar zijn en sterk kunnen verschillen per persoon. Er is nog veel onderzoek nodig om de precieze samenhang tussen fibromyalgie en een vitamine B12-tekort vast te stellen.

tags

Syndroom - Aids - Fibromyalgie - Behandeling - Symptomen - Aandoening - Down - Tourette- Tietze - Hiv - Pijn - Syndromen - Behandelen - Kenmerken - Spierreuma - Vitamine B12 - Reuma - Asperger - Cushing - Autisme - Fibromyalgie test